AJAX progress indicator
  • a

  • ambargo
    Bir ülkeyi ekonomik veya siyasal açıdan zor duruma düşürmek; istenmeyen bazı karar ya da uygulamalarından vazgeçirebilmek veya belirli kararlara uymaya zorlamak gibi amaçlarla, söz konusu ülke ile siyasi-iktisadi bağlantısı olan ülkelerin, bu ülkeye yönelik mal ve hizmet alım-satımlarını engellemek üzere aldıkları önlemler. Bu çerçevede, ekonomik önlemleri öne çıkaran ambargoya ekonomik ambargo; diplomatik-siyasi yaptırımlar üzerinde yoğunlaşan ambargoya da siyasi ambargo denir.
  • amblem
    Herhangi bir kurum, fikir veya kavramı ifade eden sembol veya şekil.
  • Amerikan devrimi
    İngiltere ile 1775 yılında başlayan savaş sonrası sömürge yönetiminden ayrılarak Amerika kıtasında bağımsız bir devlet kurulması ile sonuçlanan süreç.
  • amiyane bilgi
    Dış dünya ile olan ilişkilerden elde edilen, basit, tecrübeye dayalı, ancak açıklayıcı ve güvenilir olmayan yüzeysel bilgi.
  • amoral
    Ahlâk alanının dışında kaldığı için ahlâklı veya ahlâksız olarak nitelenemeyecek olan. Bebek ve akıl hastalarının davranışları.
  • amortisman
    1. Üretim faaliyeti sonucunda, mal ve hizmet üretilirken, geçmiş dönemlerden devredilen sermaye donanımında meydana gelen aşınma ve eskimelerin para ile ifadesi; bu eskime veya yıpranmanın gayri safi milli hasıladan düşülen parasal değeri. 2. Fiziksel nedenlerle yıpranan, eskiyen, teknolojide ortaya çıkan yenilikler sonucu demode olabilen maddi sabit kıymetlerin yıpranma veya aşınma payı olarak her yıl söz konusu kıymetlerin değerleri üzerinden belirli oranlarda ayrılan karşılık. Maddî sabit kıymetin edinme maliyetini, ekonomik ömür adı verilen kullanım süresi içinde akılcı yöntemlerle, ticari işletmelerde dönem giderlerine, sınai işletmelerde de ürün maliyetlerine aktararak dağıtma işlemine amortisman muhasebesi denir.
  • amortisman muhasebesi
    bkz. amortisman.
  • ampirik
    Duyum, deney veya gözlem sonucu elde edilen bilgiye ampirik bilgi, olgular hakkında deneysel veya gözlemsel olarak, pratikte gerçekleşmiş olan şeylerden derlenen verilere de ampirik veri denir. bkz. rasyonel, spekülatif.
  • ampirik bilgi
    bkz. deneysel.
  • ampirik ifadeler
    bkz. teorik hipotetik ve ampirik (THA) ifadeler.
  • ampirik veri
    bkz. deneysel.
  • ana sözleşme
    Bir şirket, dernek, vakıf veya benzeri bir tüzel kişiliğin asıl amacını, faaliyet alanını, çalışma koşullarını, teşkilatlanma biçimini vs. düzenleyen temel yasal belge.
  • anaerkillik
    1.Kadının hakim konumda olduğu, ilişkilerin kadın merkezli yürütüldüğü toplumsal örgütlenme biçimi. 2. Ana egemenliğine dayanan, sosyal ilişkilerin düzenlenmesinde anayı esas alan, kadının siyasal görevler üstlendiği sosyal-hukuksal sistem.
  • anahanlık
    1.Kadının hakim konumda olduğu, ilişkilerin kadın merkezli yürütüldüğü toplumsal örgütlenme biçimi. 2. Ana egemenliğine dayanan, sosyal ilişkilerin düzenlenmesinde anayı esas alan, kadının siyasal görevler üstlendiği sosyal-hukuksal sistem.
  • anakronizm
    Tarihsel olay veya durumların gerçekte meydana geldikleri tarihsel zamanın dışında, değişik zaman dilimlerinde gerçekleşmiş olan olay veya durumlarla birlikte düşünülmesi; tarihsel olarak farklı dönemlerde meydana gelmiş olan olayların aynı zaman diliminde meydana gelmiş gibi ele alınıp değerlendirilmesi.
  • analitik Marksizm
    1980’li yıllardan itibaren Marksist yaklaşımın tarihselci ve iktisadi belirlenimci unsurlarını terkederek, metodolojik bireyci bir yaklaşımla bireylerin rasyonel tercihlerinin üzerine eleştirel nitelikli bir teori geliştirmeye çalışan düşünce akımı. bkz. metodolojik bireycilik.
  • d

  • deneysel
    Duyum, deney veya gözlem sonucu elde edilen bilgiye ampirik bilgi, olgular hakkında deneysel veya gözlemsel olarak, pratikte gerçekleşmiş olan şeylerden derlenen verilere de ampirik veri denir. bkz. rasyonel, spekülatif.
  • g

  • gözleme dayalı
    Duyum, deney veya gözlem sonucu elde edilen bilgiye ampirik bilgi, olgular hakkında deneysel veya gözlemsel olarak, pratikte gerçekleşmiş olan şeylerden derlenen verilere de ampirik veri denir. bkz. rasyonel, spekülatif.
  • m

  • matriarki
    1.Kadının hakim konumda olduğu, ilişkilerin kadın merkezli yürütüldüğü toplumsal örgütlenme biçimi. 2. Ana egemenliğine dayanan, sosyal ilişkilerin düzenlenmesinde anayı esas alan, kadının siyasal görevler üstlendiği sosyal-hukuksal sistem.
  • t

  • tarih yanılgısı
    Tarihsel olay veya durumların gerçekte meydana geldikleri tarihsel zamanın dışında, değişik zaman dilimlerinde gerçekleşmiş olan olay veya durumlarla birlikte düşünülmesi; tarihsel olarak farklı dönemlerde meydana gelmiş olan olayların aynı zaman diliminde meydana gelmiş gibi ele alınıp değerlendirilmesi.